Mentale veerkracht

Uit de themaverkenning voor de toekomstverkenning van Volksgezondheid, Welzijn en Sport blijken er signalen van nieuwe ontwikkelingen te zijn die de psychische gezondheid van vooral jongeren en jongvolwassenen beïnvloeden, zoals een toenemende prestatiedruk en de steeds grotere rol van technologie in het dagelijks leven, met name social media.

Internationaal is er veel aandacht voor de gezonde ontwikkeling van pubers en adolescenten. In de Lancet, een van de beste tijdschriften in de wereled, wordt expliciet aandacht gevraagd voor de groep van 10-24 jaar, juist vanwege deze dynamische periode in hun ontwikkeling, zowel fysiek als mentaal. Deze periode biedt kansen, maar kan ook angsten en zorgen met zich meebrengen. Psychische stoornissen ontwikkelen zich meestal in deze fase, zoals angst, depressie, zelfbeschadiging enz. Ook verslavingen ontstaan vaak in deze periode. De Lancet roept op tot een nieuwe aanpak en meer aandacht voor preventie.

In Nederland is eenzelfde oproep gedaan, o.a. door Paul Blokhuis, de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hij is onder meer belast met de onderwerpen geestelijke gezondheidszorg en preventie, thema's die aansluiten bij "veerkracht". Naast drie andere hoofdthema's, namelijk hart- en vaatziekten, kanker, en dementie, is de mentale veerkracht van jongeren centraal gesteld. In de recente Toekomstverkenning van Volksgezondheid staat letterlijk: "De mentale druk op jongeren en jongvolwassenen neemt toe, met mogelijke gevolgen voor hun psychische gezondheid."

Projecten in het thema mentale veerkracht waarbij AGORA betrokken is, zijn onder andere:

  • Workshop Veerkracht
    Als je lekker in je vel zit dan voel je je goed. Je kunt dan tegen een stootje of een tegenslag. Dit noem je “veerkracht”. Een veerkrachtig persoon kan zich aanpassen en goed omgaan met veranderingen en stressvolle situaties. In deze workshop gaan we onderzoeken hoe veerkrachtig we zelf zijn, wat onze sterke kanten en minder sterke kanten zijn. En hoe je invloed kunt hebben op wat je voelt en doet. Ook hebben we het over bij wie je terecht kunt als het allemaal even niet zo lekker gaat. 

    In de workshop Veerkracht, voor 3e of 4e klassers van het VO, komen drie onderwerpen uitgebreid aan de orde: 1. Complimenten geven en ontvangen, 2. Invloed van de omgeving, 3. Helpende gedachten. Jongeren weten na afloop ook naar wie ze toegaan als het even niet zo goed met ze gaat of zij zich zorgen maken over een vriend of vriendin. De workshop duurt 50 minuten en de mentor of leerkracht woont de scholing bij. Er wordt vooraf met school overlegd om de verwachtingen af te stemmen en er worden afspraken gemaakt over wat mogelijk nodig is voor bepaalde jongeren.

    In de nabije toekomst kunnen studenten van de Universiteit van Wageningen betrokken worden bij de evaluatie van de workshop.

  • KinderrechtenNUKinderrechtenNU zet zich in voor het recht doen aan kinderen, om echt tot je recht te kunnen komen in het leven! KRNU geeft het kind de kans om zelf na te denken over wat het nodig heeft om veilig, gezond en gelukkig op te groeien en hierin een eigen stem te hebben. KRNU laat de kinderen hierbij ook nadenken bij wie zij terecht kunnen als het even niet goed gaat met henzelf of een vriendje of vriendinnetje.

    KRNU hanteert het VN-Kinderrechtenverdrag om ruimte te maken voor het eigen verhaal van de kinderen, door de vraag te stellen ‘Wat heb je nodig om op te groeien?’ en hen helpen na te denken hoe het anders kan. Zo weten kinderen dat zij er niet alleen voor staan.

    Dit doet KRNU door:

    1. Training aan professionals in de Jeugdgezond­heidszorg (JGZ): ‘KinderrechtenNU in de klas’

    2. Presentatie ‘KinderrechtenNU in de klas’ & Kinderrechten­coach voor opvoeders en professionals in het onderwijs, opvoedings­ondersteuning en de zorg.

    3. Advies aan gemeentes betreffende de aanstelling van een Kinder­burgemeester, Kindercollege en/of Kinderraad.

    4. Advies aan gemeentebeleids­ambtenaar onderwijs, jeugd en zorg.

    5. Een participatiedag voor kinderen, ouders en professionals: Kinderrechten­dag in de gemeente.

    Op dit moment gaat een pilot van start in Winterswijk en kunnen we per direct een student gebruiken voor de evaluatie.

  • Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften (GIZ)De GIZ (Gezamenlijk Inschatten van Zorgbehoeften) is ontwikkeld binnen de Academische Werkplaats Samen voor de Jeugd. Door samenwerking tussen onderzoeker met praktijk en het betrekken van de cliënten is deze gebaseerd op wetenschappelijke en professionele inzichten én afgestemd op behoeften van ouders, jeugdigen en professionals. De GIZ-methodiek helpt professionals samen met ouders en jeugdigen te bepalen hoe het gaat en wat nodig is. Dit door middel van een gestructureerd en motiverend gesprek en uitnodigende (leeftijdsspecifieke) schema's. De komende jaren worden diverse onderzoeken uitgevoerd om de effectiviteit en toepasbaarheid van de methodiek in kaart te brengen. Assistentie van studenten van de Wageningen Universiteit bij lokale evaluatie is gewenst.